De vleermuissensor: Een sterke start tot de markt verdween

Vier jaar lang werkte Unitura samen met Arcadis aan de vleermuissensor: een innovatieve tool die kon meten of vleermuiskasten echt gebruikt werden. Toen de markt voor monitoring plots wegviel, werd het project gepauzeerd, maar niet vergeten. De opgedane kennis vormde later de basis voor nieuwe innovaties.

Het idee

Het gedrag van de vleermuis

De sensor, officieel de VMSEN1, was bedoeld om iets te kunnen wat tot dat moment niet mogelijk was: continu meten of er vleermuizen aanwezig zijn bij voorzieningen. In de praktijk betekent dat niet langer werken met een momentopname van monitoring, maar met langdurige datareeksen. “Met die informatie kun je gedragspatronen zien,” legt Sicco uit. “Je weet dan niet alleen of een kast wordt gebruikt, maar ook hoe.

Het idee was simpel én vernieuwend tegelijk. De sensor werkte op basis van het magnetisch veld. Zodra een vleermuis passeerde, registreerde de detectiestrip subtiele veranderingen. De resultaten werden vervolgens zichtbaar in een app. “We hadden zelfs een speciale veldcomputer gebouwd om de methode te kunnen valideren,” vertelt Sicco. “Het was allemaal klaar om verder te ontwikkelen.

Vleermuissensor

Het juiste moment

Een sterke start, tot de markt verdween

En toen veranderde de context. De verplichting voor grondige monitoring, de reden dat de sensor ooit was bedacht, viel plots weg. “Dat was een harde klap,” zegt Sicco. “Zonder die verplichting verdween ook een deel van de markt. En dat laat je toch twijfelen over een volgende investering in de volgende fase, van prototype naar volwaardig product, maar dan moet je realistisch zijn.

De keuze om te stoppen was niet gemakkelijk. “Er zat veel tijd, kennis en geld in,” vertelt hij. “Maar soms moet je erkennen dat het niet het juiste moment is. De techniek werkte, maar de behoefte in de markt was weg. Toen hebben we besloten de vleermuissensor in de ijskast te leggen.

Die beslissing betekende niet het einde van het idee. “We hebben er veel van geleerd,” zegt Sicco. “Over vleermuisgedrag, over monitoring, maar ook over innovatie zelf. We zetten nu eerst kleinere stappen: prototypes, testen, leren, aanpassen. Dat is onze standaardaanpak bij productontwikkeling.

Ervaring leert

Wat niet lukt, brengt vaak wél iets voort

De ervaring met de vleermuissensor heeft de manier waarop Unitura naar nieuwe ideeën kijkt niet compleet veranderd. “Soms lukt iets, soms niet, dat hoort bij ondernemen.”  En soms leidt een product dat niet uitkomt juist tot iets nieuws. “De Battracker die we samen met Drowgoo hebben ontwikkeld is daar een goed voorbeeld van,” zegt Sicco. “Bij de vleermuissensor moesten we filmen om de metingen te kunnen valideren. Dat heeft het idee voor de Battracker opgeleverd.” De Battracker meet en volgt het vlieggedrag van vleermuizen met warmtebeeldtechniek en data-analyse, een product dat voortbouwt op wat ooit de vleermuissensor was. “Dat vind ik misschien wel het mooiste,” zegt Sicco. “Dat iets wat niet lukte, de basis werd voor iets dat wel werkt.

Leren door te proberen

Terugkijkend ziet Sicco het project niet als flop, maar als les. “Je begint aan tien dingen, en soms lukt er eentje niet. Dat hoort erbij,” zegt hij nuchter. “Maar elke stap levert iets op. Soms in de vorm van kennis, soms in een nieuw product, en soms gewoon in ervaring.